جراحی cl
جراحی CL یکی از مهمترین و کاربردیترین روشهای جراحی لثه در دندانپزشکی است که با هدف افزایش طول تاج دندان، بهبود شرایط ترمیم و اصلاح مشکلات زیبایی لثه انجام میشود. این جراحی زمانی کاربرد دارد که پوسیدگی، شکستگی یا کوتاهی دندان مانع از انجام تر ...
جراحی CL یکی از مهمترین و کاربردیترین روشهای جراحی لثه در دندانپزشکی است که با هدف افزایش طول تاج دندان، بهبود شرایط ترمیم و اصلاح مشکلات زیبایی لثه انجام میشود. این جراحی زمانی کاربرد دارد که پوسیدگی، شکستگی یا کوتاهی دندان مانع از انجام ترمیم مناسب شود یا بیمار با لبخند لثهای مواجه باشد. در واقع، جراحی CL به دندانپزشک این امکان را میدهد که بخشی بیشتری از تاج دندان را نمایان کند تا مراحل درمانی با دقت، ماندگاری و زیبایی بیشتری انجام شود.
جراحی CL چیست؟
جراحی CL یا Crown Lengthening یک عمل جراحی لثه است که در آن بافت لثه (و در صورت نیاز استخوان) اطراف دندان برداشته یا تغییر شکل داده میشود تا بخش بیشتری از تاج دندان نمایان شود.
این جراحی معمولاً برای سه هدف انجام میشود:
- اهداف درمانی: فراهم کردن فضای کافی برای ترمیمهایی مثل روکش، کامپوزیت یا پرکردگی عمیق.
- زیبایی: اصلاح لبخند لثهای (Gummy Smile).
- مشکلات لثه: دسترسی بهتر به پوسیدگیهای زیر لثه.
چرا جراحی CL انجام میشود؟
دلایل انجام این عمل شامل:
پوسیدگی زیر لثه:وقتی پوسیدگی یا شکستگی در عمق لثه باشد، دندانپزشک نمیتواند آن را بهدرستی ترمیم کند. جراحی CL باعث نمایان شدن سطح سالم دندان میشود.
آمادهسازی برای روکش (Crown):اگر دندان کوتاه باشد یا دیواره کافی نداشته باشد، روکش بهخوبی نمیچسبد. جراحی CL طول تاج را افزایش میدهد تا روکش بهتر قرار گیرد.
درمان لبخند لثهای :در افرادی که هنگام لبخند مقدار زیادی لثه دیده میشود، جراحی CL بخش اضافی لثه را اصلاح و لبخند را زیباتر میکند.
شکستگی دندان در ناحیه نزدیک لثه: برای قابلدرمان کردن دندان، لازم است لثه کمی کنار زده شود.
انواع جراحی CL
این روش بسته به وضعیت دندان، میزان پوسیدگی، شکل لثه و نیاز درمانی میتواند به چند صورت انجام شود. انتخاب نوع جراحی معمولاً توسط پریودنتیست یا دندانپزشک متخصص لثه انجام میشود تا بهترین نتیجه برای ترمیم یا زیبایی حاصل شود.
افزایش طول تاج با برداشتن بافت نرم (Soft Tissue Crown Lengthening)
در این نوع جراحی، تنها بافت نرم لثه اصلاح و کوتاه میشود و تغییری در استخوان زیرین ایجاد نمیگردد. جراح با کنار زدن فلپ لثه، مقدار اضافه لثه را برمیدارد تا سطح بیشتری از تاج دندان آشکار شود.
موارد کاربرد
- پوسیدگی یا شکستگی در بخش نزدیک به لثه و کمعمق
- اصلاح لبخند لثهای خفیف
- نیاز به ایجاد حاشیه مناسب برای ترمیمهای سطحی مثل کامپوزیت، پرکردگی یا روکشهای ساده
- فرمدهی و هماهنگی خط لثه بدون نیاز به کاهش استخوان
مزایا
- روند جراحی سادهتر
- دوران نقاهت کوتاهتر
- درد کمتر نسبت به جراحی همراه با برداشت استخوان
افزایش طول تاج با حذف یا اصلاح استخوان (Osseous Crown Lengthening)
این نوع جراحی پیشرفتهتر است و علاوه بر برداشت بافت نرم، مقداری از استخوان اطراف دندان نیز تراشیده و شکلدهی میشود تا ارتفاع بیشتری از دندان قابلمشاهده و قابل ترمیم باشد.
موارد کاربرد
- پوسیدگیهای عمیق که به زیر لثه و نزدیک استخوان رسیدهاند
- نیاز به طول تاج قابل توجه برای قرار دادن روکشهای دقیق و پایدار
- وجود شکستگیهای عمقی نزدیک خط لثه
- مواردی که به دلیل ضخامت استخوان، تنها برداشتن لثه کافی نیست
مزایا
- امکان نجات دندانهایی که در غیر این صورت باید کشیده شوند
- فراهم شدن محیط مناسب و بادوام برای قرارگیری روکش یا بریج
- اصلاح خط لثه و جلوگیری از التهابهای بعدی
نکته مهم
این روش معمولاً توسط متخصص لثه انجام میشود و به دلیل دخالت در استخوان، زمان ترمیم بیشتری نسبت به روش نرم بافت دارد.
جراحی CL برای چند دندان (Multiple Teeth Crown Lengthening)
گاهی هدف جراحی فقط یک دندان نیست، بلکه باید چند دندان مجاور همزمان جراحی شوند تا خط لثه کاملاً یکنواخت و طبیعی بهنظر برسد.
این روش بیشتر در درمانهای زیبایی بهویژه هنگام اصلاح لبخند لثهای (Gummy Smile) کاربرد دارد.
موارد کاربرد
- اصلاح خط لثه در ناحیهای که چند دندان تحت تأثیر هستند
- هماهنگسازی لثه برای زیبایی لبخند
- مواردی که برای قرارگیری روکشهای سریالی (مثلاً لمینت یا بریج چند واحدی) نیاز به خط لثه مساوی است
مزایا
- هماهنگی کامل لثه در ناحیه لبخند
- افزایش زیبایی و تقارن
- فراهم شدن شرایط بهتر برای ترمیم یا روکشهای گروهی
مراحل انجام جراحی CL (افزایش طول تاج دندان)
جراحی CL معمولاً در مطب دندانپزشک متخصص لثه یا پریودنتیست انجام میشود و بسته به میزان بافت مورد نیاز برای برداشت و تعداد دندانهای تحت درمان، بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه زمان میبرد. روند انجام این جراحی شامل مراحل زیر است:
1. بیحسی موضعی
در ابتدای کار، ناحیه مورد نظر با تزریق بیحسی کاملاً بیحس میشود تا بیمار در طول فرایند هیچ دردی احساس نکند. معمولاً از لیدوکائین یا آرتیکائین استفاده میشود.
در برخی موارد، اگر جراحی روی چند دندان باشد یا بیمار اضطراب داشته باشد، بیحسی تکمیلی یا آرامبخش خوراکی نیز تجویز میشود.
2. برش لثه و کنار زدن فلپ (Flap Elevation)
دندانپزشک برشی کوچک در لثه ایجاد میکند و آن را بهآرامی بالا میزند تا به سطوح زیرین (ریشه دندان و استخوان) دسترسی پیدا کند.
این کار کاملاً کنترلشده است و امکان مشاهده دقیق میزان بافت لازم برای برداشت را فراهم میکند.
3. برداشتن یا فرمدهی لثه اضافی
در مرحله بعد، لثه اضافی که باعث کوتاه دیده شدن تاج یا ایجاد مانع برای ترمیم شده، با ابزارهای جراحی مثل الکتروسرجری، لیزر یا اسکالپل برداشته و فرمدهی میشود.
هدف این مرحله، افزایش ارتفاع قابلمشاهده تاج دندان است. در این مرحله هماهنگی خط لثه نیز بررسی میشود.
4. تراش یا اصلاح استخوان (در صورت نیاز)
اگر پوسیدگی یا شکستگی دندان عمیق باشد، یا لثه پس از برداشت بافت نرم هنوز کافی بالا نرود، نیاز است که استخوان اطراف دندان کمی کاهش یا فرمدهی شود.
این مرحله بسیار حساس است و باید بهگونهای انجام شود که:
- ارتفاع بیولوژیک دندان حفظ شود
- استخوان بهطور یکنواخت و طبیعی شکل داده شود
- احتمال التهاب آینده کاهش یابد
این کار به دستگاههای مخصوص و تجربه بالای پریودنتیست نیاز دارد.
5. تنظیم سطح لثه و شستوشوی محل جراحی
پس از برداشت لثه یا استخوان، ناحیه بهدقت با سرم استریل شستوشو داده میشود تا خون و بقایای بافت پاکسازی شود.
سپس دندانپزشک فرم نهایی لثه را تنظیم میکند تا:
- خط لثه صاف و هماهنگ شود
- حاشیه کافی برای ترمیم ایجاد گردد
- احتمال التهاب و خونریزی کاهش یابد
6. بخیه زدن
لثه با بخیههای قابلجذب یا غیرقابلجذب بسته میشود.
هدف از بخیه:
- ثابتماندن بافت در جای صحیح
- جلوگیری از خونریزی
- تسریع روند ترمیم
اگر بخیه غیرقابلجذب باشد، معمولاً ۷ تا ۱۰ روز بعد کشیده میشود.
7. پانسمان لثه
بسته به وسعت جراحی، ممکن است روی محل زخم پانسمان پریودنتال گذاشته شود. این پانسمان:
- از ناحیه جراحی محافظت میکند
- باعث کاهش درد و تورم میشود
- مانع گیر کردن غذا در محل زخم میشود
در همه موارد پانسمان ضروری نیست، اما در جراحیهای وسیع یا زیبایی کاربرد بیشتری دارد.
مدت زمان انجام جراحی
مدت زمان این جراحی بسته به تعداد دندانها و نیاز به تراش استخوان متفاوت است:
- یک دندان ساده: حدود ۳۰ دقیقه
- یک دندان همراه با تراش استخوان: ۴۵ تا ۶۰ دقیقه
- چند دندان یا لبخند لثهای: ۶۰ تا ۹۰ دقیقه
مراقبتهای بعد از جراحی CL
رعایت نکات زیر به بهبودی سریع کمک میکند:
داروها
- آنتیبیوتیک (طبق نسخه)
- مسکنها
- دهانشویه کلرهگزیدین
تغذیه
- ۲۴ ساعت اول فقط غذاهای نرم و ولرم
- اجتناب از غذاهای ترد، سفت یا خیلی داغ
- پرهیز از جویدن در سمت جراحی
رعایت بهداشت
- مسواک ملایم و دور از محل جراحی
- استفاده از دهانشویه طبق تجویز
- عدم استعمال دخانیات
مراقبتهای عمومی
- پرهیز از فعالیت سنگین تا ۲۴ ساعت
- مراجعه برای کشیدن بخیه پس از یک هفته
- رعایت دقیق دستورهای دندانپزشک
عوارض احتمالی جراحی CL
این جراحی معمولاً کمخطر است، اما ممکن است موارد زیر رخ دهد:
- خونریزی خفیف در روزهای اول
- تورم لثه
- حساسیت به سرما
- درد خفیف
- تحلیل بیشتر لثه در برخی موارد
- تغییر خفیف ظاهر دندانها (طول بلندتر)
اکثر این موارد موقت هستند و طی چند روز تا چند هفته برطرف میشوند.
مزایای جراحی CL
- ممکن شدن ترمیمهای دقیق و ماندگار
- جلوگیری از کشیدهشدن دندان
- زیبایی بیشتر لبخند
- کاهش خطر التهابهای آینده لثه
- بهبود سلامت دهان در درازمدت
مدت زمان بهبود
- بهبودی اولیه: ۵ تا ۷ روز
- ترمیم کامل لثه: ۶ تا ۱۲ هفته
- زمان مناسب برای روکش نهایی: معمولاً ۶ تا ۸ هفته بعد
چه کسانی برای جراحی CL مناسب نیستند؟
- بیمارانی که دچار بیماریهای فعال لثه هستند
- افراد با بهداشت ضعیف دهان
- کسانی که ریشه دندان بسیار کوتاه دارند
- افراد با بیماریهای کنترلنشده (دیابت شدید، مشکلات انعقادی)
هزینه جراحی CL
هزینه بستگی دارد به:
- تعداد دندانها
- نیاز یا عدم نیاز به برداشت استخوان
- متخصص یا عمومی بودن دندانپزشک
- موقعیت جغرافیایی مطب
بهطور معمول هزینه در ایران بین ۲ تا ۸ میلیون تومان برای هر دندان (حدودی) است.