عصب کشی
عصبکشی یکی از مهمترین و نجاتبخشترین درمانهای دندانپزشکی است که زمانی انجام میشود که پالپ دندان دچار التهاب شدید، عفونت یا پوسیدگی عمیق شده باشد. این درمان به دندان کمک میکند بدون نیاز به کشیدن، سالها در دهان باقی بماند و عملکرد طبیعی خود ...
عصبکشی یکی از مهمترین و نجاتبخشترین درمانهای دندانپزشکی است که زمانی انجام میشود که پالپ دندان دچار التهاب شدید، عفونت یا پوسیدگی عمیق شده باشد. این درمان به دندان کمک میکند بدون نیاز به کشیدن، سالها در دهان باقی بماند و عملکرد طبیعی خود را حفظ کند. عصبکشی با تخلیه بافت آسیبدیده، ضدعفونی کانالها و مهروموم ریشه انجام میشود و نقش اصلی آن، توقف درد شدید و جلوگیری از گسترش عفونت به استخوان و لثه است. اگر دندان دچار حساسیت طولانیمدت، تغییر رنگ، تورم یا درد شبانه شده باشد، معمولاً نشانه آن است که زمان انجام این درمان فرا رسیده است.
عصبکشی دندان چیست؟
در داخل هر دندان، بافت زندهای به نام پالپ وجود دارد که مسئول تغذیه ریشه و احساس درد، گرما و سرما است. وقتی این بافت دچار عفونت یا آسیب شدید شود، بیمار دردهای بسیار آزاردهنده تجربه میکند.عصبکشی فرایندی است که طی آن پالپِ آسیبدیده تخلیه میشود، کانالهای ریشه ضدعفونی شده و در نهایت با ماده مخصوص پر و مهروموم میگردند.
هدف عصبکشی دندان
- حفظ دندان طبیعی
- جلوگیری از انتشار عفونت به استخوان
- رفع درد شدید
- حفظ سلامت دهان و جلوگیری از نیاز به ایمپلنت و پروتز
چه زمانی دندان نیاز به عصبکشی دارد؟
گاهی شدت درد دندان آنقدر زیاد نیست که بیمار را نگران کند، اما در لایههای عمیق دندان، پوسیدگی یا عفونت به ریشه رسیده و دندان عملاً در آستانه از بین رفتن است. در چنین شرایطی تنها راه نجات دندان، عصبکشی است. این درمان زمانی ضرورت پیدا میکند که بافت پالپ دندان – یعنی همان بخش زنده داخل دندان – دچار التهاب یا عفونت شود و دیگر امکان ترمیم ساده وجود نداشته باشد.
مهمترین علائم نیاز به درمان ریشه
- درد شدید یا تکرارشونده اگر درد بهصورت ناگهانی، ضربانی یا شبها بیشتر میشود، معمولاً نشانه آسیب جدی پالپ است؛ حتی اگر روزها درد کمتر باشد
- حساسیت طولانیمدت به سرما و گرما دردی که بعد از نوشیدن چای، قهوه یا آب سرد چند دقیقه ادامه پیدا کند، به احتمال زیاد نشاندهنده التهاب ریشه است.
- تغییر رنگ دندان تیره و خاکستری شدن دندان معمولاً زمانی اتفاق میافتد که عصب داخل دندان آسیب دیده یا از بین رفته باشد.
- تورم یا وجود کیست و آبسه وجود برآمدگی چرکی روی لثه، طعم بد در دهان یا خروج چرک از اطراف دندان، نشانه قطعی یک عفونت فعال ریشه است که نیاز فوری به درمان دارد.
- پوسیدگیهای بسیار عمیق پوسیدگیهایی که تا مجاورت پالپ پیش رفتهاند، حتی اگر بدون درد باشند، باید عصبکشی شوند تا از گسترش عفونت جلوگیری شود.
- درد هنگام جویدن یا فشار اگر هنگام گاز گرفتن یا لمس کردن دندان، درد تیز و ناگهانی ایجاد شود، ممکن است التهاب ریشه یا ترکهای عمیق وجود داشته باشد.
- شکستگی یا ضربه به دندان آسیبهای ناشی از تصادف یا ضربههای ورزشی میتوانند پالپ دندان را تخریب کنند و نیاز به درمان ریشه داشته باشند.
مراحل عصبکشی دندان
در کلینیک دکتر محمدی، این درمان کاملاً استاندارد و ایمن انجام میشود. مراحل شامل:
- معاینه دقیق و تشخیص اولیه دندانپزشک ابتدا دندان را معاینه میکند، علائم بیمار بررسی میشود و معمولاً عکس رادیوگرافی گرفته میشود تا میزان پوسیدگی، تعداد ریشهها و وجود عفونت مشخص شود.
- بیحسی کامل دندان برای اینکه بیمار در طول کار هیچگونه درد یا ناراحتی نداشته باشد، بیحسی قوی تزریق میشود. حتی دندانهای عفونی نیز با تکنیکهای خاص بهطور کامل بیحس میشوند.
- ایزوله کردن دندان با رابر دام رابر دام روی دندان قرار میگیرد تا بزاق وارد محل درمان نشود و محیط کاملاً استریل و خشک باقی بماند. این مرحله باعث افزایش کیفیت و ایمنی درمان میشود.
- ایجاد دسترسی به پالپ دندان دندانپزشک با تراش دادن تاج دندان، سوراخ کوچکی ایجاد میکند تا به فضای داخلی دندان و کانالها دسترسی پیدا کند.
- تخلیه پالپ عفونی یا آسیبدیده بافتهای ملتهب و عفونی داخل کانال ریشه با ابزار مخصوص خارج میشوند. این مرحله مهمترین بخش درمان است زیرا منبع اصلی درد و عفونت برطرف میشود.
- تعیین طول دقیق کانالها با استفاده از دستگاه اپکس لوکیتور یا عکسبرداری، طول ریشهها اندازهگیری میشود. این کار از آسیب رسیدن به استخوان اطراف ریشه جلوگیری میکند و پرکردن دقیقتری انجام میشود.
- پاکسازی و شکلدهی کانالها کانالها با فایلهای دستی یا چرخشی (روتاری) تمیز، گشاد و شکلدهی میشوند. این مرحله باعث حذف کامل بافتهای باقیمانده و آمادهسازی کانال برای پر کردن میشود.
- شستشو و ضدعفونی کامل کانالها کانالها با مواد مخصوص مانند سدیم هیپوکلریت شستشو داده میشوند تا باکتریها از بین بروند. در برخی موارد از اولتراسونیک برای افزایش قدرت ضدعفونی استفاده میشود.
- پرکردن کانال با گوتاپرکا کانالهای خشک شده با مادهای به نام گوتاپرکا و سیلر مخصوص پر و مهروموم میشوند تا هیچ باکتری نتواند دوباره وارد کانال شود.
- ترمیم نهایی تاج دندان در پایان، دهانه دندان با کامپوزیت یا آمالگام ترمیم میشود. در دندانهای عقبی معمولاً روکش توصیه میشود تا دندان استحکام بیشتری پیدا کند و از شکستگی جلوگیری شود.
آیا عصبکشی درد دارد؟
درمان ریشه با تکنولوژی امروزی بدون درد است. تنها ممکن است:
- تا ۲۴ تا ۴۸ ساعت کمی حساسیت
- درد ملایم هنگام جویدن
ایجاد شود که طبیعی و قابل کنترل است.
در کلینیک دکتر محمدی برای بیمارانی که اضطراب شدید دارند، روشهای آرامبخشی و بیحسی تقویتی استفاده میشود.
عصبکشی دندان عقل
عصبکشی دندان عقل یکی از درمانهای تخصصی و چالشبرانگیز در دندانپزشکی است. دندانهای عقل به دلیل موقعیت انتهایی در دهان، دسترسی دشوار و ریشههای پیچیده، عموماً نسبت به سایر دندانها نیازمند دقت و مهارت بالاتری هستند. هدف این درمان، حفظ دندان طبیعی، جلوگیری از انتشار عفونت و کاهش درد بیمار است، به جای اینکه مجبور به کشیدن دندان شوید.
چه زمانی دندان عقل نیاز به عصبکشی دارد؟
- پوسیدگی عمیق که پالپ را درگیر کرده باشد
- درد شدید و طولانی یا حساسیت به سرما و گرما
- عفونت یا آبسه در اطراف ریشه
- ضربه یا شکستگی که منجر به آسیب عصبی شده است
در این شرایط، اگر دندان قابلیت ترمیم داشته باشد و کشیدن آن مشکلات بیشتری ایجاد کند، عصبکشی بهترین گزینه است.
مراحل عصبکشی دندان عقل
- تشخیص و تصویربرداری دقیق: بررسی وضعیت دندان با عکس پریاپیکال و در صورت نیاز CBCT برای مشاهده کامل ریشهها و کانالها.
- بیحسی و ایزولاسیون: استفاده از بیحسی موضعی و رابر دام برای کاهش درد و جلوگیری از آلودگی.
- ایجاد دسترسی به پالپ: برداشتن تاج دندان با فرزهای دقیق برای دسترسی به کانالهای ریشه.
- پیدا کردن کانالها و تعیین طول کاری: استفاده از میکروسکوپ و اپکسلوکیتور برای دقت در پیدا کردن مسیر کانالها.
- پاکسازی و شکلدهی کانالها: حذف بافت عصبی ملتهب، ضدعفونی کامل و شکلدهی کانالها با ابزارهای دستی و روتاری.
- شستشو و فعالسازی ضدعفونیکنندهها: استفاده از سدیمهیپوکلریت و EDTA برای حذف کامل باکتریها و لایه اسمیر.
- در صورت نیاز داروی داخل کانال: در درمانهای چندجلسهای برای کنترل عفونت بین جلسات.
- پرکردن کانالها: با گوتاپرچا و سیلر مخصوص، مهر و موم دقیق کانالها.
- ترمیم تاجی نهایی: بازسازی تاج با مواد مقاوم یا روکش برای حفظ عملکرد و جلوگیری از شکستگی.
- پیگیری و ارزیابی: کنترل بالینی و رادیوگرافیک پس از چند ماه برای اطمینان از التیام کامل.
نکات مهم در عصبکشی دندان عقل
رعایت بهداشت دهان، پیگیری درمان و استفاده از ترمیم مقاوم بعد از عصبکشی برای موفقیت طولانیمدت ضروری است.به دلیل پیچیدگی ریشهها و انحناهای غیرقابل پیشبینی، این درمان باید توسط متخصص اندودانتیکس انجام شود.در مواردی که دسترسی یا آناتومی دندان پیچیده باشد، کشیدن دندان عقل یا درمان جراحی ممکن است گزینه مناسبتر باشد.
اندو دندان چیست؟
اندو دندان یا اندودانتیکس شاخهای تخصصی از دندانپزشکی است که به درمان داخل دندان میپردازد. در مرکز هر دندان بافت نرم و حساسی به نام پالپ وجود دارد که شامل عصبها، رگهای خونی و بافت همبند است. وقتی این بافت دچار التهاب یا عفونت شود، باعث درد شدید، حساسیت به سرما و گرما، تورم لثه و در موارد شدید، آبسه میشود. درمان اندو یا همان عصبکشی دندان شامل خارج کردن پالپ آسیبدیده، تمیز و ضدعفونی کردن کانالهای ریشه و پر کردن آنها با مواد مخصوص است. این درمان به حفظ دندان طبیعی و جلوگیری از انتشار عفونت کمک میکند و جایگزین مناسبی برای کشیدن دندان است.
هدف اندو دندان
هدف اصلی اندو دندان یا عصبکشی، نجات دندان طبیعی، رفع درد و التهاب، جلوگیری از گسترش عفونت به لثه و استخوان فک و بازگرداندن کارکرد طبیعی دندان است. این درمان به بیماران اجازه میدهد بدون نیاز به کشیدن دندان، از دندانهای خود برای جویدن و زیبایی لبخند استفاده کنند.
عصبکشی دندان جلو
عصبکشی دندانهای جلویی درمانی تخصصی است که برای حفظ دندان طبیعی و از بین بردن درد ناشی از التهاب یا عفونت پالپ انجام میشود. این روش با بیحسی موضعی، پاکسازی و ضدعفونی کانالها و پر کردن آنها با مواد مناسب باعث جلوگیری از انتشار عفونت و حفظ زیبایی دندان میشود.
مراحل عصبکشی دندان جلویی
- معاینه و رادیوگرافی برای بررسی وضعیت دندان و کانالها
- بیحسی موضعی و ایزولاسیون دندان
- ایجاد دسترسی به پالپ و یافتن دهانه کانال
- پاکسازی و شکلدهی کانالها با ابزارهای دستی یا روتاری
- شستشو و ضدعفونی کامل کانالها
- پر کردن کانالها با گوتاپرچا و سیلر و ترمیم تاجی نهایی
نکته مهم: در دندانهای جلویی، حفظ زیبایی و تاج دندان ضروری است و در دندان عقل، بررسی دقیق ریشهها و نزدیکی به عصبها پیش از درمان اهمیت دارد.
دلایل بروز درد بعد از عصب کشی دندان
پس از عصبکشی دندان، تجربه مقداری درد یا حساسیت طبیعی است، اما گاهی شدت یا طولانی شدن آن نگرانکننده میشود. دلایل شایع بروز درد بعد از عصب کشی دندان عبارتند از:
- التهاب بافتهای اطراف ریشه: هنگام پاکسازی و پر کردن کانالها، بافتهای پیرامون ریشه ممکن است تحریک و ملتهب شوند که معمولاً طی چند روز بهبود مییابد.
- فشار جویدن یا ترمیم موقت: دندان درمانشده ضعیفتر است و جویدن غذاهای سفت یا وجود پرکردگی موقت میتواند باعث درد شود.
- باقی ماندن عفونت یا میکروبها: اگر کانالها بهطور کامل تمیز یا پر نشده باشند، باکتریهای باقیمانده میتوانند باعث درد طولانی و تورم شوند.
- پر شدن بیش از حد یا کمتر از حد کانالها: نفوذ ماده پرکننده به خارج از ریشه یا پر شدن ناکامل کانال باعث تحریک بافت و درد میشود.
- ترکهای پنهان یا مشکلات جانبی دندان: وجود ترکهای میکروسکوپی یا پوسیدگیهای جانبی میتواند منبع درد باقی بماند.
شناخت این دلایل به بیماران کمک میکند تا بهتر روند بهبودی دندان عصب کشی شده را دنبال کنند و در صورت نیاز به مراجعه مجدد، اقدامات لازم را انجام دهند.
راهکارهای کاهش درد دندان عصب کشی شده
بعد از عصبکشی دندان، ممکن است حساسیت یا درد خفیف ایجاد شود، اما با رعایت چند روش ساده میتوان این درد را کنترل کرد:
- استفاده منظم از مسکنها و ضدالتهابها: داروهایی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن طبق تجویز دندانپزشک به کاهش التهاب و درد کمک میکنند.
- اجتناب از فشار و جویدن روی دندان درمانشده: تا زمان قرارگیری ترمیم نهایی یا روکش، از جویدن با این دندان خودداری کنید.
- رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن ملایم و استفاده از نخ دندان اطراف دندان عصبکشیشده مانع تجمع باکتری و التهاب لثه میشود.
- مراجعه مجدد در صورت درد طولانی یا علائم غیرطبیعی: تورم، ترشح یا درد شدید میتواند نیاز به درمان مجدد ریشه یا جراحی انتهای ریشه را نشان دهد.
- ترمیم نهایی و روکش مناسب: قرار دادن روکش روی دندان، محافظت از آن در برابر فشار و کاهش احتمال درد یا شکستگی را تضمین میکند.
عوارض احتمالی (در صورت درمان غیراصولی)
عصبکشی دندان یکی از درمانهای رایج و ایمن دندانپزشکی است، اما مانند هر روش پزشکی ممکن است عوارضی داشته باشد. آگاهی از این عوارض به بیمار کمک میکند مراقبتهای لازم را انجام دهد و در صورت بروز مشکل، سریعتر اقدام کند.
- درد و حساسیت موقت: التهاب بافت اطراف ریشه پس از درمان طبیعی است و معمولاً با داروهای ضدالتهاب کوتاهمدت رفع میشود.
- باقی ماندن عفونت: اگر کانالها به طور کامل تمیز یا پر نشوند، میکروبها ممکن است باعث عفونت مجدد یا آبسه شوند و نیاز به درمان مجدد داشته باشد.
- شکستن ابزار در کانال: فایلهای اندو ممکن است حین پاکسازی بشکنند؛ این موضوع گاهی درمان را پیچیدهتر میکند.
- پر شدن نامناسب کانالها: پر شدن بیش از حد یا کمتر از حد باعث تحریک بافت و درد، یا باقی ماندن باکتریها میشود.
- تغییر رنگ دندان: دندان عصبکشیشده ممکن است به مرور تیره شود؛ این مشکل با سفید کردن داخلی یا روکش قابل اصلاح است.
- شکننده شدن دندان: از دست دادن عصب و خونرسانی باعث کاهش مقاومت دندان میشود؛ به همین دلیل توصیه به قرار دادن روکش است.
- آسیب به بافتهای اطراف: در موارد نادر، مواد شستشو یا پرکننده میتوانند بافت یا عصبهای مجاور را تحریک کنند که معمولاً موقت است.
راهکارهای پیشگیری
- مراجعه به متخصص اندودانتیکس با تجربه
- استفاده از تصویربرداری دقیق (رادیوگرافی یا CBCT)
- انجام ترمیم نهایی و روکش در زمان مناسب
- رعایت بهداشت دهان و دندان پس از درمان
هزینه عصبکشی چقدر است؟
هزینه بستگی دارد به:
- تعداد کانالها
- موقعیت دندان
- نیاز یا عدم نیاز به روکش
- میزان عفونت
- نوع تجهیزات مورد استفاده
در کلینیک دکتر محمدی هزینهها منصفانه و براساس تعرفه رسمی محاسبه میشود.